Çaý ýapraklary, adatça çaý diýlip atlandyrylýar, köplenç çaý agajynyň ýapraklaryny we budlaryny öz içine alýar.Çaý düzümine saglyk üçin peýdaly çaý polifenollary, aminokislotalar, kateşinler, kofein, çyglylyk, kül we ş.m. girýär.Çaý ýapraklaryndan taýýarlanan çaý içgileri dünýädäki üç esasy içginiň biridir.
Taryhy çeşme
6000 ýyldan gowrak ozal, Zhejiang, uyauýao, Týanluo dagynda ýaşaýan ata-babalar çaý agaçlaryny ekip başladylar.Tianluo dagy Hytaýda emeli usulda ekilen, arheologiýa tarapyndan şu wagta çenli açylan iň irki ýerdir.
Imperator Çin Hytaýy birleşdirenden soň, Siçuan we beýleki sebitleriň arasynda ykdysady alyş-çalşy ösdürdi we çaý ekmek we çaý içmek ýuwaş-ýuwaşdan Siçuandan daşyna ýaýrady we ilki taňze derýasynyň basseýnine ýaýrady.
Giçki Günbatar Han neberesinden Üç Patyşalyk döwrüne çenli çaý kazyýetiň ýokary içgisine öwrüldi.
Günbatar Jin dinastiýasyndan Sui neberesine çenli çaý ýuwaş-ýuwaşdan adaty içgä öwrüldi.Çaý içmek barada ýazgylar köpelýär, çaý ýuwaş-ýuwaşdan adaty içgä öwrüldi.
V asyrda çaý içmek demirgazykda meşhur boldy.Altynjy we ýedinji asyrlarda demirgazyk-günbatara ýaýrady.Çaý içmek endikleriniň giňden ýaýramagy bilen çaý sarp etmek çalt artdy we şondan bäri çaý Hytaýdaky ähli etnik toparlaryň meşhur içgisine öwrüldi.
Tang neberesinden Lu Yuu (728-804) “Çaý klassikasynda”: “Çaý, Şenong urugyndan gelip çykan we Lu ougougong tarapyndan eşidilen içgidir.”Şennong döwründe (takmynan 2737-nji ýyl) çaý agaçlary tapyldy.Täze ýapraklar detoksifikasiýa edip biler.“Şen Nongyň materiýa medikasy” bir gezek ýazypdyr: “Şen Nong ýüz otdan dadyp görýär, günde 72 zäher bilen ýüzbe-ýüz bolýar we dynmak üçin çaý alýar.”Bu, gadymy döwürde keselleri bejermek üçin çaýyň tapylmagynyň gelip çykyşyny görkezýär we Hytaýyň azyndan dört müň ýyllyk taryhynda çaý ulanandygyny görkezýär.
Tang we Song dinastiýalarynda çaý “adamlar ýaşap bilmez” meşhur içgä öwrüldi.
Iş wagty: Iýul-19-2022